Trang TTĐT Sở NN&PTNT Nghệ An

thông tin chi tiết

  • Bệnh vàng lá gân xanh trên Cam và biện pháp phòng trừ
    17/11/2018 09:44
  • Vụ cam 2017 cũng tại vùng cam này, bệnh vàng lá gân xanh đã xuất hiện nhiều. Vì vậy, nhiều hộ gia đình năng suất cam chỉ đạt được 5-6 tấn quả/ha, thậm chí có những vườn cam không có thu hoạch.
  • Toàn tỉnh Nghệ An hiện có 5.096 ha cam, trong đó có trên 2.500 ha cam đã cho thu hoạch. Năm nay, thời tiết từ đầu năm lại nay nắng nóng không nhiều, trời lại có mưa đều. Vì vậy người trồng cam hy vọng vụ cam năm nay sẽ cho năng suất cao, thu hoạch khá. Nhưng hy vọng đó đến bây giờ có thể nói đã trở thành nỗi buồn. Hiện tại đến vùng cam lớn nhất tỉnh ở một số xã thuộc huyện Quỳ Hợp với diện tích 2.787 ha, chiếm 55% tổng diện tích cam toàn tỉnh. Vùng cam này hiện đã và đang bị bệnh vàng lá gân xanh (bà con nông dân thường gọi là bệnh vàng lá bã chè), quả và lá rụng nhiều.

     

    Vụ cam 2017 cũng tại vùng cam này, bệnh vàng lá gân xanh đã xuất hiện nhiều. Vì vậy, nhiều hộ gia đình năng suất cam chỉ đạt được 5-6 tấn quả/ha, thậm chí có những vườn cam không có thu hoạch. Điển hình như hộ gia đình ông Lê Quang Hòa ở xóm Minh Đình, xã Minh Hợp có vườn cam rộng trên 4 ha, cam mới trồng được 4-5 năm cho thu hoạch vụ đầu, với hy vọng sẽ làm giàu từ cây cam trên diện tích vào loại nhiều nhất, nhì xã Minh Hợp. Nhưng, thật không ngờ gần 1/3 số cây cam trong vườn cam nhà ông nhiễm bệnh vàng lá gân xanh, quả vừa ít, vừa nhỏ, lại rụng gần hết. Thấy khó cứu chữa, ông Hòa đã dùng cưa cắt bỏ những cành cam bị bệnh. Những cây bị nặng ông Hòa đào nhổ cả cây lên để trồng lại cây khác. Nhưng đến vụ cam năm 2018 này, vườn cam nhà ông Hòa không những không giảm bệnh vàng lá gân xanh mà số cây bị nhiễm bệnh còn nhiều hơn năm 2017, cho dù ông đã liên tục phun thuốc sâu bệnh nhiều lần. Không riêng gì gia đình ông Hòa, mà hầu như vườn cam của gia đình nào cũng bị loại bệnh này với những mức độ nặng nhẹ khác nhau.

     

    Hiện tại vùng cam Quỳ Hợp, Nghĩa Đàn người trồng cam đang rất lo lắng khi nhìn thấy ngay tại vườn cam nhà mình cây cam vàng lá, quả đang non chưa đến ngày thu hoạch mà cả lá và quả đã rụng đầy gốc.

     

    Vậy, cây cam bị bệnh gì và vì sao bệnh này ngày càng phát triển mạnh gây ảnh hưởng lớn đến người sản xuất.

     

    Quan sát kỹ từng cây cam bị bệnh, ta sẽ thấy có những triệu chứng sau: trên lá bị bệnh, phiến lá hẹp, lá nhỏ hơn, khoảng cách giữa các lá ngắn lại, lá có màu vàng, gân chính ở giữa lá và các đường gân phụ có màu xanh, nên có tên gọi là bệnh vàng lá gân xanh phổ biến trên cây cam quýt. Tên khoa học là bệnh greening. Những cây cam quýt bị bệnh greening vào giai đoạn nặng, đào gốc lên sẽ thấy rễ cây bị thối, đa phần rễ tơ bị mất dần, chỉ còn lại rễ chính, thậm chí rễ chính cũng bị thối. Những triệu chứng nói trên xuất hiện trên từng cành, từng cây trong vườn cam.

     

    Nguyên nhân gây bệnh vàng lá gân xanh ở cam quýt greening là do chủng vi khuẩn Candidatus loài Liberibacter Asiaticus (las) Châu Á gây ra. Vi khuẩn này tấn công vào mạch dẫn của cây rồi bệnh được lây lan do rầy chổng cánh truyền vi khuẩn từ cây bị bệnh sang cây chưa bị bệnh và từ đây lây qua mắt ghép khi ta nhân giống. Loại bệnh này cho đến nay chưa có thuốc đặc trị phòng trừ có hiệu quả. Những năm gần đây bệnh vàng lá gân xanh greening ở cây cam phát triển mạnh và nhất là 2 năm (2017 và 2018 này) bệnh phát triển với tốc độ quá nhanh ở hầu hết các vườn cam ở Quỳ Hợp, Nghĩa Đàn, Tân Kỳ… Nguyên nhân là do phong trào đua nhau trồng cam và hầu hết trồng bằng cây giống được ghép bằng mắt ghép lấy từ cây bị bệnh mà không hề biết trước.

     

    Điển hình nhất, tại huyện Quỳ Hợp có đến 9 cơ sở tư nhân chuyên sản xuất giống cam bằng phương pháp lấy mắt ghép ở cành cam ghép vào gốc cây trấp để bán tự do với giá rẻ từ 10.000 - 12.000 đ/cây giống. Một trong số 9 cơ sở tư nhân chuyên sản xuất giống cam để bán khá nhiều là ông Trần Văn Quang ở xóm Nam Lợi, xã Văn Lợi, huyện Quỳ Hợp, bình quân mỗi năm gia đình ông bán ra thị trường khoảng 2 vạn cây giống, tương đương 40 ha diện tích được trồng. Chúng tôi hỏi ông mắt ghép ông lấy ở những cây cam nào thì ông trả lời, lấy ở cây cam tốt. Chúng tôi hỏi tiếp, vậy ông có bảo hành không ? ông bảo, cây giống chúng tôi tốt, cứ yên tâm mà trồng và khi chúng tôi cho ông biết nhiều hộ dân mua giống cam của ông về trồng bây giờ đã bị bệnh vàng lá gân xanh nhiều rồi. Nghe vậy ông bảo, bệnh ấy là do thời tiết và chăm bón không tốt, đâu phải tại cây giống gây ra.

     

    Như vậy, rõ ràng nguyên nhân gây bệnh là do vi khuẩn Candidatus loài Liberibacter Asiaticus (las) Châu Á gây ra, rồi được rầy chổng cánh truyền vi khuẩn từ cây bị bệnh sang cây chưa bị bệnh và được con người lấy mắt ghép ở cây bị bệnh ghép vào cây giống để bán ra thị trường làm bệnh lây lan nhanh chóng như hiện nay.

     

    Do chưa có thuốc đặc trị loại bệnh này vì vậy để khắc phục và hạn chế bệnh vàng lá gân xanh greening ở cây cam, chúng ta cần làm tốt mấy biện pháp sau:

     

    - Trồng cây khỏe, cây sạch bệnh, tuyệt đối không dùng vườn cam đã có cây bị bệnh để nhân giống, kể cả bằng phương pháp chiết cành và phương pháp lấy mắt để ghép.

    - Chặt bỏ những cây cam đã bị bệnh đem tiêu hủy ngăn không cho lây lan bệnh sang cây khác.

    - Những vườn cam đã bị bệnh nặng, mạnh dạn xóa bỏ để vừa cải tạo lại đất, vừa vệ sinh đồng ruộng và tiếp tục trồng các loại cây ngắn ngày trong thời gian 1-3 năm, tốt nhất là trồng các loại cây họ đậu, sau đó trồng lại cam.

    - Trồng cây chắn gió quanh vườn cam bằng các cây: xoài, dâm bụt hoặc trồng xen ổi nhằm hạn chế rầy chổng cánh vào truyền bệnh.

    - Tạo tán, tỉa cành để vườn cam thoáng, hạn chế giao tán các cành giữa cây này với cây khác.

    - Bón phân đủ, bón cân đối đạm, lân, kali. Hạn chế bón đạm quá nhiều dễ làm cho cây cam ra lộc non nhiều, tạo cơ hội cho rầy chổng cánh tụ tập để đẻ trứng, phá hoại và truyền bệnh lây lan ra diện rộng.

    - Thường xuyên thăm vườn cam, phát hiện có con rầy chổng cánh, lập tức phun thuốc phòng trừ ngay bằng các loại thuốc: Trebon 0,15 - 0,02%, Sherpa 0,1 - 0,2%, Sherzol 0,1 - 0,2%, Bassa, Confidor… phun từ 500 - 600 lít nước thuốc đã pha cho 1 ha (1 sào 25-30 lít nước thuốc).

     

    Nguồn tin: Trung tâm Khuyến nông

 

Nghe nhạc