Trang TTĐT Sở NN&PTNT Nghệ An

thông tin chi tiết

  • Sản xuất nông nghiệp hữu cơ: Để bảo vệ môi trường và sức khỏe con người
    29/12/2016 10:07
  •  
  • 1. Lợi ích của sản xuất nôn nghiệp hữu cơ:

     

    Thực chất sản xuất nông nghiệp hữu cơ là phương pháp sản xuất truyền thông của ông cha ta ngày xưa đã làm. Ngày ấy tất cả các loại cây trồng chỉ được bón bằng các loại phân hữu cơ như phân chuồng, phân xanh, phân rác được ủ kỹ đến hoai mục trước khi đem ra ruộng để bón. Ngày ấy làm gì có các loại phân hóa học để bón như bây giờ. Vì vậy cây trồng rất ít bị sâu bệnh phá hoại và các loại sản phẩm làm ra hoàn toàn không gây độc hại cho con người. Ngày nay khoa học công nghệ phát triển mạnh, sản xuất nông nghiệp sử dụng quá nhiều các loại phân bón hóa học, nhất là đạm và các loại hóa chất phòng chống sâu bệnh, cỏ dại, thuốc kích thích sinh trưởng v.v… vừa gây ô nhiễm môi trường, vưa cho ra đời vô số nông sản phẩm có chứa nhiều dư lượng hóa chất độc hại gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe con người được thể hiện qua các loại bệnh nguy hiểm như ung thư, thần kinh, tim mạch, huyết áp v.v… Để khắc phục hậu quả của hóa học hóa nông nghiệp, các nước trên thế giới và ngay tại nước ta đã có chủ trương chuyển đổi mạnh từ một nền nông nghiệp hóa học hóa sang một nền sản xuất nông nghiệp hữu cơ để vừa bảo vệ sức khỏe con người vừa bảo vệ môi trường sống và bảo vệ đất không bị thoái hóa, đảm bảo một nền sản xuất nông nghiệp bền vững.

     

    Nông nghiệp hữu cơ (nông nghiệp sạch) thực chất là hệ thống sản xuất nông nghiệp theo quy trình canh tác sạch, không sử dụng phân hóa học và các loại hóa chất phòng trừ sâu bệnh, cỏ dại trong suốt quá trình sản xuất. Vì thế các sản phẩm của sản xuất nông nghiệp hữu cơ rất sạch, rất an toàn cho người tiêu dùng và góp phần bảo vệ nguồn nước sạch, bảo vệ môi trường sống trong lành. Đặc biệt sản xuất nông nghiệp hữu cơ không sử dụng các giống cây trồng biến đổi gen có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Những nơi nào có sản xuất nông nghiệp hữu cơ thì đất đai canh tác ở đó luôn luôn được cải tạo cả về mặt lý tính và hóa tính, đất đai màu mỡ hơn, hàm lượng dinh dưỡng trong đất được bảo toàn tốt hơn, khả năng giữ nước tốt hơn, cây trồng ít bị sâu bệnh hơn và sẽ là một nền sản xuất nông nghiệp bền vững nhất.

     

    Theo tổ chức lương nông thế giới chỉ cần giảm sử dụng các loại thuốc hóa học phòng trừ sâu bệnh và diệt cỏ dại sẽ làm giảm được 3 triệu người mỗi năm trên thế giới này không mắc phải các bệnh tật nguy hiểm đến sức khỏe con người, nhất là bệnh ung thư đang gây chết người hiện nay chưa có thuốc đặc hiệu điều trị.

     

    Sản xuất nông nghiệp hữu cơ sẽ đem lại lợi nhuận cao cho người nông dân, nhất là ở các nước nghèo, các nước đang phát triển do sản phẩm làm ra được các nước giàu, các nước phát triển có nhu cầu nhập khẩu nhiều các mặt hàng nông sản sản phẩm sạch với giá cao.

     

    2. Phát triển nông nghiệp hữu cơ trên thế giới

     

    Nhu cầu về thực phẩm sạch, an toàn là động lực thúc đẩy nông nghiệp hưu cơ phát triển mạnh ở nhiều nước trên thế giới hiện nay.

     

    Ở các nước đang phát triển, người dân ngày càng quan tâm về tình trạng ô nhiễm môi trường do sử dụng các loại hóa chất trong sản xuất nông nghiệp gây tác hại lớn đến sức khỏe con người và môi trường sống. Vì vậy sản xuất nông nghiệp hữu cơ ngày càng trở nên quan trọng trong sản xuất nông nghiệp của nhiều nước trên thế giới. Đặc biệt hai, ba năm gần đây xuất hiện hiện tượng bùng nổ sản phẩm hữu cơ ở nhiều quốc gia khắp các châu lục với việc bán ra các sản phẩm hữu cơ ở Châu Âu tăng gấp 2 đến 3 lần so với những năm đầu của thế kỷ 21. Ở Áo, Thụy Sĩ nông nghiệp hữu cơ chiếm 25 - 30% hệ thống sản xuất nông nghiệp. Còn ở Pháp, Mỹ, Nhật Bản và Sin-ga-po, tỷ lệ tăng trưởng của nông nghiệp hữu cơ bình quân 25%/năm. Trong các nước thành viên khối EU, sản xuất nông nghiệp hữu cơ được thực hiện từ năm 1992 của thế kỷ 20, hàng chục nghìn nông trại được chuyển hướng theo cách sản xuất này. Hiện tại sản xuất nông nghiệp hữu cơ ở các nước trong khối EU tăng bình quân 35%/năm và không có nước nào ở Châu Âu không sản xuất nông nghiệp hữu cơ. Riêng năm 2005, EC quyết định đầu tư 18 triệu Ơ-rô cho dự án 5 năm nhằm đảm bảo an toàn về sản phẩm sạch và năng suất cao cho hệ thống sản xuất và cung cấp sản phẩm hữu cơ cho khắp Châu Âu.

     

    Ở Châu Á, theo số liệu thống kê về nông nghiệp hữu cơ, cả Châu Á có khoảng gần 1 triệu ha đất canh tác nông nghiệp hữu cơ. Một số nước xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp hữu cơ nhiều như Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc, Xri Lan-Ca, I-xra-en và Thổ Nhĩ Kỳ. Trung Quốc có 3.100 nông trang được chứng nhận là nhà sản xuất "sản phẩm xanh" với 4.030 sản phẩm hữu cơ. Xuất khẩu sản phẩm hữu cơ của Trung Quốc tăng bình quân 7%/năm. Trung Quốc hiện gieo trồng đạt tới 50% sản lượng rau và dưa hấu thế giới, nhiều gấp 5 lần Ấn Độ và 11 lần Mỹ.

     

    Ấn Độ thực hiện sản xuất nông nghiệp hữu cơ từ năm 2005 và đến nay đã có trên 50 nghìn ha đất canh tác nông nghiệp hữu cơ. Ma-lai-xia đã có trên 150 nghìn ha đất canh tác nông nghiệp hữu cơ. Hiện nay sản phẩm nông nghiệp hữu cơ ở Ma-lai-xia đạt giá trị trên 200 triệu USD/năm.

     

    Thái Lan là nước có chủ trương phát triển mạnh nông nghiệp hữu cơ nhất vùng Đông Nam Á. Nhu cầu về sản phẩm nông nghiệp hữu cơ ở Thái Lan tăng mạnh và hầu như người dân ở đây chỉ chọn mua các sản phẩm nông nghiệp hữu cơ để sử dụng trong bữa ăn hàng ngày của họ. Chính phủ Thái Lan là nước đầu tiên trong khu vực Đông Nam Á đưa vào hệ thống cấp chứng chỉ và biểu tượng nhà nước đối với sản phẩm nông nghiệp hữu cơ.

     

    3. Những khó khăn trong sản xuất nông nghiệp hữu cơ hiện nay:

     

    Những khó khăn trong sản xuất nông nghiệp hữu cơ chúng ta sẽ gặp phải, đó là:

     

    1. Người nông dân đã quá quen sử dụng các loại phân bón hóa học bón cho các loại cây trồng vừa nhanh, vừa gọn, vừa dễ thấy cây trồng tốt ngay sau đó lại cho năng suất cao, nên không dễ dàng bỏ không sử dụng các loại phân hóa học để bón cho cây trồng.

     

    2. Thâm canh cao, bón phân hóa học nhiều thì sâu bệnh càng nhiều và để phòng chống sâu bệnh nhanh có hiệu quả thì người nông dân càng phải sử dụng các loại hóa chất để phun diệt sâu bệnh và phòng chống cỏ dại. Sản xuất nông nghiệp rất khó hạn chế được sâu bệnh. Vì vậy cũng rất khó từ bỏ sử dụng thuốc trừ sâu bệnh ngay mà phải thay vào đó là sử dụng biện pháp canh tác hợp lý như: giống chống chịu sâu bệnh, bón phân hữu cơ nhiều, sử dụng nước tưới tiêu theo phương pháp khoa học…

     

    3. Chi phí sản xuất ban đầu cao, sau đó mới giảm dần. Do quá trình sử dụng phân hóa kéo dài nhiều năm làm cho đất kém màu mỡ, hàm lượng dinh dưỡng tiềm tàng trong đất kém. Nếu bón phân hữu cơ thay phân hóa học về lâu về dài đất sẽ tốt hơn, mùn trong đất sẽ nhiều hơn, hàm lượng dinh dưỡng tiềm tàng trong đất lớn hơn, đất sẽ tốt hơn, năng suất cây trồng sẽ cao. Nhưng ngay từ 1 - 2 vụ sản xuất đầu tiên dù bón nhiều phân hữu cơ, chi phí sản xuất sẽ cao hơn do năng suất chưa cao ngay mà phải sau đó 1-2 vụ sản xuất chắc chắn năng suất cây trồng sẽ tăng nhanh.

     

    4. Nguồn phân hữu cơ từ chăn nuôi trâu bò, lợn, gà ở một số địa phương không có nhiều như trước đây, do ruộng đất cơ bản được cơ giới hóa thay cho trâu bò cày kéo như ngày xưa. Vì vậy nhiều gia đình không còn nuôi trâu bò vừa để cày kéo, vừa để lấy phân bón cho cây trồng.

     

    5. Hệ thống đánh giá, kiểm định chất lượng để cấp chứng chỉ cho sản phẩm hữu cơ còn quá thiếu, nhất là ở cấp tỉnh hầu như chưa có. Vì vậy khi có vấn đề gì xảy ra hay cần đánh giá kiểm tra chất lượng sản phẩm hữu cơ phải gửi ra một số Trung tâm kiểm nghiệm hoặc Viện khoa học để kiểm tra chất lượng. Do đó những sản phẩm nói là rau quả sạch, lúa gạo sạch, thịt cá sạch được sản xuất ở các địa phương không được người tiêu dùng tin vì thiếu chứng chỉ kiểm định chất lượng.

     

    4. Một số giải pháp để đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp hữu cơ:

     

    Sản xuất nông nghiệp hữu cơ là một chủ trương lớn được Chính phủ, Bộ NN & PTNT đặc biệt quan tâm và tổ chức chỉ đạo thực hiện. Đặc biệt vừa qua Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Bộ NN & PTNT, Ngân hàng NN - PTNT và Liên minh HTX NN cùng phối hợp với Đài THVN tổ chức ra mắt chương trình "Nông nghiệp sạch - con đường nông sản Việt".

     

    Để sản xuất nông nghiệp hữu cơ trở thành một phong trào lớn được áp dụng rộng rãi trong sản xuất nông nghiệp nhằm tạo ra nhiều sản phẩm sạch an toàn đáp ứng yêu cầu của người tiêu dùng và là giải pháp bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe của người dân.

     

    Trước mắt chúng ta cần thực hiện tốt mấy vấn đề sau đây:

     

    Một: Trước mắt cây trồng cần được ưu tiên đưa vào sản xuất theo quy trình nông nghiệp hữu cơ đầu tiên, đó là lúa gạo và rau củ quả các loại.

     

    Với cây lúa, nếu là vùng sản xuất lúa gạo hàng hóa thì cần xây dựng nhiều mô hình sản xuất lúa gạo hữu cơ có sự tham gia của 4 nhà (nhà khoa học, nhà nông, nhà doanh nghiệp và nhà quản lý) dưới hình thức cánh đồng mẫu lớn. Trong đó nhà nông và nhà doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng nhất, nhà nông đóng vai trò là người sản xuất, nhà doanh nghiệp đóng vai trò là người thu mua hết sản phẩm cho người sản xuất. Cách làm này, trong vụ hè thu - mùa sớm năm nay ở tỉnh Bắc Ninh được thực hiện rất tốt giữa nhà nông và Công ty lương thực miền Bắc bằng giống lúa chất lượng cao Bắc thơm số 7. Nếu là vùng sản xuất lúa gạo tự cung tự cấp thì Phòng NN & PTNT các huyện, thành, thị phối hợp với các Trạm trồng trọt và BVTV ở huyện để tập huấn quy trình sản xuất nông nghiệp hữu cơ và chỉ đạo, hướng dẫn bà con nông dân thực hiện.

     

    Với các loại cây rau, màu, củ quả (rau ăn lá, rau ăn củ và rau ăn quả) là những cây trồng được sử dụng nhiều nhất trong các bữa ăn hàng ngày của hầu hết các gia đình từ nông thôn đến thành thị và cũng là loại cây trồng được sử dụng nhiều loại hóa chất độc hại trong quá trình canh tác như: phân đạm, thuốc trừ sâu bệnh các loại và thuốc kích thích tăng trưởng.

     

    Vì vậy vừa tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng về nguy cơ của việc sử dụng các loại phân hóa học, nhất là phân đạm và các loại hóa chất độc hại như thuốc trừ sâu bệnh, thuốc diệt cỏ và thuốc kích thích tăng trưởng trong sản xuất rau, củ, quả là vô cùng nguy hiểm cho môi trường sống và sức khỏe con người. Đồng thời khuyến khích các HTX hoặc thành lập các tổ hợp tác chuyên sản xuất rau hữu cơ và vận động, mời gọi các doanh nghiệp, các nhà hàng lớn, các siêu thị cùng liên doanh, liên kết với các HTX, tổ hợp tác để sản xuất rau hữu cơ trên quy mô vừa và nhỏ.

     

    Hai:Bất cứ một cơ sở sản xuất nào có sản xuất lúa gạo hay rau hữu cơ đều phải có đăng ký với các cơ quan có trách nhiệm đó là: Chi cục trồng trọt và BVTV, Chi cục ATVSTP với các nội dung: quy mô diện tích sản xuất trên cánh đồng nào loại cây trồng gì, bao nhiêu người tham gia thực hiện thuộc xóm, xã nào và thời gian bắt đầu thực hiện… để được giám sát, kiểm tra việc thực hiện quy trình sản xuất và cuối cùng là cấp chứng chỉ chất lượng sản phẩm trước khi đưa ra thị trường tiêu thụ.

     

    Ba: Sản xuất nông nghiệp trên quy mô lớn cần phải có đầu tư lớn về tài chính để cải tạo đồng ruộng, giao thông nội đồng, hệ thống nước nước tiêu. Vì vậy cần có chính sách hỗ trợ đầu tư của nhà nước ở một mức độ nào đó, còn lại là vốn tự có, vốn vay ngân hàng. Tại cuộc họp báo do Đài THVN tổ chức ra mắt chương trình "NÔNG NGHIỆP SẠCH - CON ĐƯỜNG NÔNG SẢN VIỆT" Ngân hàng Agribank công bố tung ra 50.000 tỉ đồng cho chương trình nông nghiệp sạch với lãi suất cho vay thấp hơn 0,5 - 1,5% so với lãi suất thông thường của Agribank kể từ ngày 01/11/2016 cho các đối tượng là DN, HTX, Liên hiệp HTX, chủ trang trại… và còn được giảm 100% phí chuyển tiền trong hệ thống Agribank, giảm 50% theo mức phí đối với chuyển tiền ngoài hệ thống.

     

    Bốn: Để sản xuất nông nghiệp hữu cơ trở thành một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta hiện nay. Đặc biệt tại hội nghị lần thứ 4 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XII diễn ra tại Hà Nội từ ngày 9 đến ngày 14/10/2016, trong bài phát biểu tổng kết hội, phần nói về nông nghiệp, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nhấn mạnh: Đẩy mạnh phát triển chuỗi nông sản thực phẩm sạch, an toàn và nông sản thực phẩm hữu cơ để phục vụ đời sống nhân dân và xuất khẩu là việc cần làm và phải làm thật mạnh.

     

    Để từ chủ trương biến thành hiện thực, phải có hành động cụ thể, đó là: Tỉnh, huyện, thành, thị phải có chương trình, mục tiêu rõ ràng, phải có chỉ tiêu kế hoạch cụ thể được ghi vào đề án sản xuất của từng địa phương trong mỗi vụ sản xuất do ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn là cơ quan chịu trách nhiệm chính trong việc tổ chức chỉ đạo thực hiện.

     

    Trước mắt, theo Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là tăng cường liên kết 4 nhà, đảm bảo và coi trọng lợi ích của người nông dân để không ngừng đưa chủ trương sản xuất nông nghiệp hữu cơ thành phong trào toàn dân vì một nền nông nghiệp bền vững.

     

    Năm: Việc tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp hữu cơ phải được tổ chức thực hiện nghiêm túc vừa đảm bảo tính xác thực của sản phẩm, vừa đảm bảo quyền và lợi ích của người sản xuất, cụ thể là: Sản phẩm làm ra trước hết phải có chứng chỉ kiểm định chất lượng của cơ quan có trách nhiệm (Chi cục trồng trọt - BVTV và Chi cục ATVSTP). Sản phẩm phải ghi rõ: Tên sản phẩm, nơi sản xuất, đơn vị sản xuất, thực hiện theo quy trình nông nghiệp hữu cơ.

     

    Địa điểm bán hàng có thể là liên kết với các doanh nghiệp để thu mua, chế biến hoặc xuất khẩu. Liên kết với các nhà hàng, Big C, khách sạn, trường học để tiêu thụ theo hợp đồng từng ngày, từng tháng và cả năm.

     

    Tại các trung tâm thương mại lớn như ở thành phố, khu công nghiệp lớn, nơi tập trung nhiều trường đại học và cao đẳng cần xây dựng những cửa hàng cung ứng nông sản thực phẩm hữu cơ để người tiêu dùng biết và mua hàng.

     

    Trung tâm Khuyến nông

 

Nghe nhạc